Giáo dục STEM - Xu hướng phát triển của giáo dục hiện đại

Một trong những bước đi quan trọng của Mỹ trong cải cách giáo dục để tìm lại vị thế của mình là phát triển giáo dục STEM. Vậy giáo dục STEM là gì? Tại sao giáo dục STEM lại trở nên quan trọng như vậy ?

STEM  là chữ viết tắt của: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Mathematics (Toán). Thuật ngữ STEM thường đi kèm với các từ khác, làm cho STEM có những nghĩa bổ sung tương ứng: “STEM education” (giáo dục STEM), “STEM workforce” (nguồn nhân lực trong lĩnh vực STEM), “STEM learning” (học trong lĩnh vực STEM), “STEM careers” (các ngành nghề trong lĩnh vực STEM), “STEM curriculum” (khung chương trình dạy học STEM)…

Mô hình học tập gắn kết dựa trên các ứng dụng thực tế

Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Các kiến thức và kỹ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày . Giáo dục STEM sẽ phá đi khoảng cách giữa hàn lâm và thực tiễn, tạo ra những con người có năng lực làm việc “tức thì” trong môi trường làm việc sử dụng trí óc mang tính sáng tạo cao, với những công việc ít lặp lại.

Tại sao giáo dục STEM lại quan trọng ?

Xuất phát từ nhu cầu xã hội: Theo một dự báo từ Cục thống kê lao động Hoa Kỳ lực lượng lao động STEM dự kiến sẽ tăng 23% trong vòng ba năm tới với tỷ lệ các nghề nghiệp STEM sẽ là:

• Khoa học máy tính – 71%
• Kỹ thuật truyền thống – 16%
• Khoa học vật lý – 7%
• Khoa học đời sống – 4%
• Toán học – 2%

Nhu cầu tuyển dụng các công việc liên quan đến STEM không chỉ tăng ở Hoa Kỳ mà còn ở rất nhiều nước trên thế giới. Như tại Vương quốc Anh, Học viện Kỹ thuật Hoàng Gia dự báo đến năm 2020 sẽ cần có 100.000 sinh viên chuyên ngành STEM mỗi năm để đáp ứng nhu cầu lao động, hay ở Đức đang thiếu hụt 210.000 công nhân lĩnh vực STEM…

Xuất phát từ đòi hỏi về chất lượng, mục đích đào tạo

Việc áp dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn cũng như gắn thực tiễn với hoạt động giáo dục được xem là điểm mấu chốt của giáo dục hiện đại. Đây là điểm mạnh của giáo dục STEM, mỗi bài học theo chủ đề STEM, học sinh được đặt trước một tình huống có vấn đề thực tiễn. Theo đó, học sinh sẽ phải tìm tòi, nghiên cứu những kiến thức thuộc các môn học có liên quan đến vấn đề và sử dụng chúng để giải quyết vấn đề đặt ra. Bên cạnh đó, giáo dục STEM khuyến khích phong cách học tập sáng tạo. Người học không chỉ tiếp thu các kiến thức nền tảng, nguyên lý mà cần tích hợp chúng vào trong thực tế.

Xuất phát từ nhu cầu hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho người học.

Làm việc nhóm, khả năng tổng hợp, liên hệ mở rộng khi giải quyết vấn đề …là những phẩm chất, năng lực rất quan trọng trong xu thế toàn cầu hóa. Cách tiếp cận liên môn (interdisciplinary) của Giáo dục STEM vì thế được đánh giá cao ở tiêu chí này. Thay vì dạy bốn môn học như các đối tượng tách biệt và rời rạc, STEM kết hợp chúng thành một mô hình học tập gắn kết dựa trên các ứng dụng thực tế. Qua đó, học sinh vừa học được kiến thức khoa học, vừa học được cách vận dụng kiến thức đó vào thực tiễn.

Giờ học theo STEM tại HNS (Trường tiểu học Hữu Nghị Quốc tế)

Với rất nhiều những ưu việt nhưng thực tế việc triển khai STEM ở nước ta còn hạn chế nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những đòi hỏi khắt khe về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, cùng những rào cản về chính sách, nhận thức xã hội … Sự ra đời của hệ thống các trường Quốc tế tại Việt Nam đã mang đến những thay đổi lớn cả về nhận thức lẫn cơ hội lựa chọn học tập. Lợi ích mà hệ thống này mang lại đã không còn là điều cần phải bàn cãi cùng với sự kết hợp linh hoạt giữa giáo dục theo chương trình khung theo quy định với giáo dục STEM đã thay đổi hẳn nhận thức của phụ huynh học sinh cũng như mang đến những cơ hội học tập và những cảm xúc mới lạ thích thú cho học sinh. Mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui..!

Hoàng Tuấn (tổng hợp)

Tài liệu tham khảo:

1. https://hocvienkhampha.edu.vn/hieu-sao-cho-dung-ve-giao-duc-stem/#_ftn1
2. https://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/4-li-do-giao-duc-stem-duoc-nhac-nhieu-nhung-chua-trien-khai-rong-o-viet-nam-20181128172631652.htm
3. https://vnexpress.net/giao-duc/loi-ich-cua-phuong-phap-giao-duc-stem-3821243.html